Tęsknota za domem na zielonej szkole: jak przygotować dziecko i co robić, gdy dzwoni z płaczem

Tęsknota za domem na zielonej szkole jest czymś normalnym i zwykle mija, gdy dziecko wciągnie się w zajęcia. Rodzice mogą ją jednak wyraźnie zmniejszyć: przygotować dziecko wcześniej, nie obiecywać, że w razie czego po nie przyjadą, i spokojnie zareagować na płaczliwy telefon.

Tęskni prawie każde dziecko

Według raportu Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP) z 2007 roku jakąś formę tęsknoty odczuwa około 90 procent dzieci na wyjazdach obozowych. U co piątego jest na tyle silna, że bez pomocy może narastać. To nie słabość ani wina rodziców, tylko naturalna reakcja na rozłąkę z bliskimi i domową rutyną. Często daje o sobie znać wieczorem, kiedy kończą się zajęcia i w pokoju robi się cicho.

Jak przygotować dziecko przed wyjazdem

Przygotowanie naprawdę działa. W badaniach jednego z autorów raportu wskazówki dla rodziców i nauka prostych sposobów radzenia sobie zmniejszały nasilenie tęsknoty u dzieci wyjeżdżających pierwszy raz średnio o połowę.

• Porozmawiajcie o tęsknocie wprost. Dziecko, które wie, że to normalne uczucie i że minie, łatwiej je znosi.
• Zróbcie próbę generalną. Dwie lub trzy noce u babci albo cioci pokażą, jak dziecko radzi sobie z rozłąką, i dadzą mu poczucie, że już raz dało radę.
• Pokażcie miejsce wyjazdu. Zdjęcia ośrodka i plan dnia oswajają nowe.
• Zaznaczcie wyjazd w kalendarzu. Młodsze dzieci lepiej znoszą rozłąkę, gdy widzą, ile potrwa.
• Spakujcie coś z domu. Zdjęcie rodziny albo ulubiona przytulanka pomagają przy zasypianiu.

Czego nie mówić przed wyjazdem

Najczęstszy błąd to obietnica: „jak ci się nie spodoba, przyjedziemy po ciebie”. Pediatrzy przestrzegają przed takim układem, bo podkopuje wiarę dziecka we własne siły i z góry zakłada porażkę. Lepiej powiedzieć: „wiem, że dasz radę, a jak zrobi ci się smutno, porozmawiaj z wychowawcą”.

Uważajcie też na własne obawy. Zdanie „nie wiem, jak ja wytrzymam bez ciebie” dziecko odbiera jako sygnał, że dzieje się coś złego. Wasz spokój jest dla niego najlepszą wskazówką, że wyjazd jest bezpieczny.

Telefon i listy: ile kontaktu to dobrze

Częste, długie rozmowy potrafią podsycać tęsknotę zamiast ją gasić. Krótki telefon o stałej porze sprawdza się lepiej niż dzwonienie przy każdej okazji, a wielu organizatorów i tak wyznacza godziny na kontakt z rodzicami. Raport AAP poleca też pisanie listów jako jeden ze sposobów radzenia sobie z tęsknotą. Na kilkudniowym wyjeździe list rzadko zdąży dojść, ale tę samą rolę odegra kartka od rodziców schowana na dnie walizki.

Co robić, gdy dzwoni z płaczem

Telefon z płaczem pierwszego wieczoru to dla rodzica najtrudniejszy moment całego wyjazdu. Kilka zasad pomaga przez niego przejść:

1. Zachowajcie spokój i wysłuchajcie. Nazwijcie uczucie: „rozumiem, że tęsknisz”.
2. Nie obiecujcie, że przyjedziecie. Zapytajcie o konkrety: co było na obiad, z kim śpi w pokoju, co dziś robili.
3. Zachęćcie dziecko, żeby o smutku powiedziało wychowawcy albo koledze z pokoju, zamiast dusić go w sobie.
4. Przypomnijcie, ile dni zostało, i umówcie się na kolejną rozmowę.
5. Zadzwońcie potem do wychowawcy. Bywa, że kwadrans po rozmowie dziecko grało już w karty z kolegami.

Wcześniejszy odbiór ma sens, gdy dziecko jest chore albo przez dłuższy czas nie je i nie śpi. Taką decyzję warto podjąć razem z kierownikiem wyjazdu, a nie pod wpływem jednego telefonu.

Po powrocie pochwalcie dziecko za to, że dało radę, nawet jeśli bywało trudno. Następny wyjazd będzie łatwiejszy, bo ma już dowód, że potrafi.

Rola kadry i programu

Na miejscu najwięcej zależy od wychowawców. Doświadczona kadra rozpoznaje tęsknotę, zanim dziecko samo o niej powie. Wie też, że zamiast długich rozmów o domu lepiej pomaga wciągnięcie dziecka w zabawę z grupą. Przy wyborze organizatora warto zapytać, jak kadra reaguje na tęsknotę i jak wygląda kontakt z rodzicami. Szkoły, które jadą w ramach oferty zielona szkoła Ząbki albo podobnej, mogą o to zapytać już na zebraniu przed wyjazdem.

PolVoyage to rodzinna firma, która od 2011 roku organizuje wyjazdy dla dzieci i młodzieży. Program opiera na ruchu, grach terenowych i zajęciach dobranych do wieku, a przy takim tempie dzieci rzadziej mają czas na smutne myśli.